Okno Gombrowicza

Ryszard Kubiak wpadł na pomysł upamiętnienia Witolda Gombrowicza w Vence już kilkanaście lat temu; gdy był komisarzem generalnym Sezonu Polskiego we Francji „Nova Polska” (maj 2004 – marzec 2005).
Gombrowicz spędził w Vence ostatnie lata życia, wreszcie zażywając sławy. Będąc mieszkańcem Vence otrzymał wiele prestiżowych nagród, w tym dwukrotnie nominację do literackiej Nagrody Nobla.
Niewielkie, ale urocze Vence, leżące w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże było przystanią dla wielu artystów; mieszkali tu m.in. Henri Matisse i Marc Chagall.
Witold Gombrowicz z Ritą Labrosse, którą pisarz zatrudnił jako sekretarkę, a pod koniec życia poślubił, zajmowali apartament na drugim piętrze w secesyjnej willi „Alexandrine” przy Place du Grand-Jardin 36.

Zdjęcie z inauguracji wystawy. W oknie balkonowym wychodzącym z salonu na plac Grand-Jardin stoi Ryszard Kubiak, któremu marzyła się tu instalacja – ukazująca się i znikająca postać pisarza. Niestety, niezrealizowana.
Gombrowicz lubił przesiadywać na tym balkonie i obserwować życie na placu.

Na parę miesięcy przed śmiercią Gombrowicza, gdy pogarszający się stan zdrowia pisarza uniemożliwiał mu wchodzenie po schodach, Gombrowiczowie przenieśli się do nowoczesnej kamienicy z windą przy drodze do Saint-Paul-de-Vence. Tam Gombrowicz zmarł; został pochowany na miejscowym cmentarzu.

Ryszard Kubiak już w 2004 r. myślał o utworzeniu w willi „Alexandrine” muzeum Gombrowicza. W porozumieniu z Waldemarem Dąbrowskim, ówczesnym ministrem kultury i Jackiem Milerem, ówczesnym dyrektorem Departamentu Dziedzictwa Kulturowego za Granicą i Strat Wojennych zaczął działać w tej sprawie. Zyskał sojuszniczkę w osobie zastępcy mera Vence – Evelyne Temmam, której „ciociobabcia” była z pochodzenia Polką. Nie udało się jednak zmaterializować projektu w trakcie trwania jej kadencji. Kiedy po latach ponownie objęła stanowisko zastępcy mera ds. kultury, stosunków międzynarodowych i miast partnerskich – kwestia upamiętnienia Gombrowicza ożyła. Obecny mer Vence – Loïc Dombreval również zaangażował się w projekt i gorąco go popierał.

„Przestrzeń Gombrowicza” w willi „Alexandrine” jest wspólnym przedsięwzięciem miasta Vence i państwa polskiego. Miasto wykupiło kamienicę od prywatnego właściciela i wyremontowało ją, a polscy konserwatorzy odrestaurowali wnętrze. Ekspozycja zajmuje klatkę schodową, korytarz, korytarzyk i trzy pokoje. Za pomocą fotografii i cytatów ukazuje skomplikowaną i wieloznaczną osobowość Witolda Gombrowicza.

Autorką scenariusza i kuratorem wystawy jest Jolanta Pol. Projekt plastyczny stworzył NOWY MOTYW – Adam Orlewicz. Plakat i folder zaprojektował Lech Majewski. Koordynację ze strony francuskiej sprawowała Evelyne Temmam. Konsultacji udzielała Rita Gombrowicz.

Uroczyste otwarcie wystawy nastąpiło 23 września 2017 r. Sukces ma wielu ojców, ale Evelyne Temmam nie zapomniała o pomysłodawcy. Ryszard Kubiak otrzymał zaproszenie na inaugurację i uczestniczył w uroczystości.

Ryszard Kubiak i  Evelyne Temmam przed wejściem do willi  „Alexandrine”

„Przestrzeń Gombrowicza” to nie jedyny ślad, jaki Ryszard Kubiak zostawił we Francji jako komisarz Sezonu polskiego „Nova Polska”. Z jego inicjatywy w Nohant przed posiadłością George Sand, stanęło popiersie Fryderyka Chopina z inskrypcją „Tu tworzył Chopin”, a w Paryżu skwer przed Domem św. Kazimierza, w którym mieszkał i umarł Norwid, nosi dziś jego imię.

Fot. Yves Temmam

Partnerzy i sponsorzy Festiwalu Ogrody Muzyczne

Festiwal Ogrody Muzyczne

realizacja: estinet.pl
do góry